GOKSiR Przecław z wizytą w Pałacu Potockich

Od promocji wydarzeń do budowania wspólnoty. Rozmowa w krakowskim Pałacu Potockich

Plakat może poinformować o wydarzeniu. Nie zbuduje jednak trwałej relacji z mieszkańcami, nie połączy lokalnych środowisk i nie da społeczności realnego wpływu na to, co dzieje się w instytucji kultury. Właśnie od tej prostej obserwacji rozpoczęła się jedna z ważniejszych rozmów podczas wizyty przedstawicieli GOKSiR Przecław w Krakowie.

Rafał Roguszka, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji, oraz Przemysław Falenciak, kierownik Działu Marketingu i Organizacji Wydarzeń, spotkali się w Pałacu Potockich z Eweliną Kaczmarczyk, zajmującą się PR-em, promocją i marketingiem wydarzeń kulturalnych. Jej doświadczenie obejmuje zarówno projekty realizowane w Pałacu Potockich i Krakowskim Biurze Festiwalowym, jak i duże wydarzenia miejskie, w tym Wianki oraz Międzynarodowe Biennale Sztuki AI.

Komunikacja zaczyna się wcześniej niż promocja

Wiele instytucji rozpoczyna komunikację dopiero wtedy, gdy program wydarzenia jest już zamknięty. Pozostaje przygotować plakat, opublikować post i przekonać odbiorców, że warto przyjść. Tymczasem znacznie ciekawszy model zaczyna się wcześniej – od rozmowy, budowania sieci współpracy i zapraszania mieszkańców do współtworzenia działań.

To właśnie ten kierunek najmocniej wybrzmiał podczas spotkania: mniej „plakatowania”, więcej łączenia ludzi, środowisk i pomysłów. Nie oznacza to rezygnacji z promocji. Chodzi raczej o to, aby promocja była finałem wcześniej zbudowanej relacji, a nie próbą zastąpienia tej relacji.

Instytucja kultury może być miejscem, w którym mieszkańcy nie tylko odbierają gotową ofertę, lecz także zgłaszają potrzeby, proponują rozwiązania i uczestniczą w podejmowaniu decyzji dotyczących lokalnych działań. W takim modelu komunikacja przestaje być jednostronnym nadawaniem informacji, a staje się narzędziem budowania wspólnoty.

To podejście dobrze współgra z kierunkiem rozwijanym przez GOKSiR Przecław: tworzeniem partnerstw, pracą warsztatową opartą na rzeczywistych potrzebach oraz wykorzystywaniem technologii do wzmacniania uczestnictwa, a nie jedynie do zwiększania zasięgów.

Biennale jako laboratorium relacji człowieka z AI

Ważnym kontekstem wizyty była pierwsza edycja Międzynarodowego Biennale Sztuki AI, odbywająca się w Krakowie w dniach 6–20 marca 2026 roku pod hasłem „Twórczy dialog i edukacja z AI”.

Organizatorem wydarzenia był Wydział Interdyscyplinarny w Krakowie Uniwersytetu SWPS, a w gronie współorganizatorów znalazły się m.in. Krakowskie Biuro Festiwalowe i Galeria Pałacu Potockich. Była to pierwsza w Polsce inicjatywa tej skali, która połączyła sztukę, naukę, edukację oraz krytyczną refleksję nad sztuczną inteligencją. Program Biennale obejmował wystawy, konferencję, warsztaty, performanse i spotkania odbywające się m.in. w Pałacu Potockich, Bunkrze Sztuki, Wesoła Immersive, Aptece Designu oraz Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon.

Jednym z głównych punktów wydarzenia była wystawa „[Nie]świadome Algorytmy”. Jej twórcy nie próbowali rozstrzygać, czy sztuczna inteligencja jest dobra, czy zła. Zamiast tego pytali o granice ludzkiej sprawczości, odpowiedzialność za decyzje algorytmów oraz o to, co dzieje się z pojęciem autorstwa, gdy AI przestaje być jedynie narzędziem, a staje się medium, partnerem lub nieprzewidywalnym współtwórcą.

Sztuczna inteligencja nie była przy tym wyłącznie tematem prezentowanych prac. Performance „F_AI_L” badał sposób, w jaki algorytmy interpretują ruch i ludzkie ciało, natomiast eksperymentalny Biennale Bot pełnił funkcję cyfrowego przewodnika, prowadzącego rozmowy z publicznością i pomagającego odnaleźć się w programie wydarzenia.

To podejście jest szczególnie bliskie idei TechArtForma: nie zachwycać się technologią dla samego efektu, ale też nie odrzucać jej ze strachu. Najpierw człowiek i cel, następnie odpowiednio dobrane narzędzie.

Z Krakowa do Przecławia

Wizyta miała bardzo praktyczny wymiar. GOKSiR zbiera doświadczenia i punkty odniesienia potrzebne do dalszego rozwoju projektu „SOFTPOWER Przecław – Pracownia Nowych Rzeczywistości”.

W Przecławiu powstaje nowoczesna, mobilna pracownia łącząca sztuczną inteligencję, wirtualną i rozszerzoną rzeczywistość, modelowanie 3D oraz produkcję audio i wideo. Nie chodzi jednak wyłącznie o zakup sprzętu. Równie ważne jest stworzenie przemyślanego programu, sposobu pracy z mieszkańcami oraz takich warunków, w których technologia będzie uruchamiała ciekawość, rozmowę i wspólne działanie.

Doświadczenia Pałacu Potockich i Biennale pokazują, że nowe media mogą być prezentowane jednocześnie atrakcyjnie i krytycznie. Mogą zachwycać formą, ale też prowadzić do pytań o prywatność, tożsamość, odpowiedzialność i granice automatyzacji. Mogą być elementem wystawy, narzędziem edukacji albo sposobem na zaproszenie odbiorców do bardziej aktywnego udziału w kulturze.

Nie zamierzamy kopiować rozwiązań dużego miasta w skali jeden do jednego. Chcemy przekładać dobre idee na lokalne potrzeby – tak, aby pracownia SOFTPOWER była miejscem otwartym, użytecznym i współtworzonym przez mieszkańców gminy Kołbaskowo.

Do Przecławia wróciliśmy więc nie tylko z notatkami dotyczącymi technologii, ale także z ważnym przypomnieniem: nawet najbardziej nowoczesna pracownia nie spełni swojej roli bez relacji, zaufania i prawdziwego dialogu z ludźmi.

Dziękujemy Ewelinie Kaczmarczyk za otwartą, konkretną rozmowę i bardzo życzliwe przyjęcie, a Edycie Krzysiak za pomoc w zorganizowaniu spotkania.

Projekt „SOFTPOWER Przecław – Pracownia Nowych Rzeczywistości” o całkowitej wartości 151 250,00 zł otrzymał dofinansowanie w wysokości 121 000,00 zł ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, w ramach programu rządowego „Infrastruktura domów kultury 2026”, zarządzanego przez Narodowe Centrum Kultury.