Kultura, która buduje wspólnotę

Przedstawiciele GOKSiR Przecław uczestniczyli w XV Ogólnopolskiej Giełdzie Projektów w Bielsku-Białej. Trzy dni spotkań z ludźmi kultury z całej Polski przyniosły inspiracje do lokalnych działań, rozmowy o sztucznej inteligencji i nowe kontakty otwierające możliwości dalszej współpracy.

W dniach 14–16 października 2026 roku Bielsko-Biała, tegoroczna Polska Stolica Kultury, gościła uczestników XV Ogólnopolskiej Giełdy Projektów pod hasłem „animacja + wspólnota”. Wydarzenie zorganizowało Narodowe Centrum Kultury we współpracy z Miejskim Domem Kultury oraz Regionalnym Ośrodkiem Kultury w Bielsku-Białej. Program obejmował prezentacje projektów, sesję posterową, warsztaty i wizyty studyjne, tworząc przestrzeń do wymiany doświadczeń między instytucjami i organizacjami z różnych części kraju.

GOKSiR Przecław reprezentowali dyrektor Rafał Roguszka oraz Przemysław Falenciak, kierownik Działu Marketingu i Organizacji Wydarzeń. Udział w Giełdzie był okazją do poznania dobrych praktyk, podzielenia się doświadczeniami związanymi z edukacją i nowymi technologiami oraz rozmów o dalszym rozwoju instytucji.

Relacje jako miara działania

Jednym z ważnych punktów spotkania było wystąpienie dr Olgi Napiontek poświęcone wspólnocie jako przestrzeni sprawczości i zmiany. Jego tytuł – „Dlaczego w kulturze wszystko zaczyna się od bycia razem?” – dobrze oddawał kierunek tegorocznej Giełdy.

W pracy instytucji kultury warto pytać o to, co pozostaje po zakończeniu wydarzenia. Czy uczestnicy poznali kogoś nowego? Czy poczuli, że ich pomysły mają znaczenie? Czy zechcą wrócić i włączyć się w kolejne działania?

Takie spojrzenie poszerza sposób myślenia o efektach pracy ośrodka kultury. Frekwencję i liczbę wydarzeń uzupełniają relacje, poczucie przynależności oraz gotowość mieszkańców do współtworzenia lokalnej oferty. Znaczenie ma również to, czy instytucja potrafi dotrzeć do osób, które wcześniej rzadko korzystały z jej propozycji.

Ważnym wątkiem spotkania był także podkreślany przez Roberta Piaskowskiego, dyrektora NCK, szacunek dla codziennej pracy ludzi kultury. Za każdym wydarzeniem stoją przygotowania, rozmowy, organizacja i odpowiedzialność zespołu. To działania często niewidoczne dla publiczności, a niezbędne, aby mogły powstawać wartościowe inicjatywy.

Wspólnota potrzebuje zaufania

Budowanie wspólnoty wiąże się również z odpowiedzialnością za sposób komunikowania się i obieg informacji. Bezrefleksyjne powielanie oskarżeń, rozpowszechnianie niesprawdzonych treści i podsycanie konfliktów mogą osłabiać relacje, na które lokalne społeczności pracują przez lata.

To ważny kontekst dla edukacji cyfrowej rozwijanej przez GOKSiR. Sprawdzanie źródeł, rozpoznawanie manipulacji i uważność wobec treści wywołujących silne emocje pomagają świadomie uczestniczyć w życiu społecznym. Umiejętności te nabierają szczególnego znaczenia w świecie coraz łatwiejszego tworzenia przekonujących tekstów, obrazów i nagrań.

Otwarta instytucja kultury potrzebuje pytań, krytyki i rozmowy o swoich działaniach. Dyskusja oparta na faktach i wzajemnym szacunku pozwala rozpoznawać problemy, szukać rozwiązań i wzmacniać zaufanie między mieszkańcami a instytucją.

Rozmowy o AI i dalszej współpracy

Dla zespołu GOKSiR istotną częścią pobytu były rozmowy z Robertem Piaskowskim oraz przedstawicielkami Narodowego Centrum Kultury. Dotyczyły rozwoju instytucji kultury, sztucznej inteligencji i nowych technologii – obszarów, w których przecławski ośrodek zdobywa doświadczenia poprzez TechArtFormę oraz Pracownię Nowych Rzeczywistości SOFTPOWER Przecław.

W zestawieniu z tematem Giełdy pojawia się praktyczne pytanie: jak wykorzystać narzędzia cyfrowe do wzmacniania uczestnictwa w kulturze? Mogą one pomagać w poznawaniu lokalnego dziedzictwa, rozwijaniu twórczości czy przygotowywaniu materiałów dostępnych dla różnych grup odbiorców. Ich zastosowanie powinno wynikać z potrzeb osób, które będą z nich korzystać.

Rozmowy będą miały dalszy ciąg. Przedstawiciele GOKSiR przyjęli zaproszenie do Warszawy, gdzie będzie można rozwinąć podjęte tematy i omówić możliwe kierunki współpracy z NCK.

Teatr jako doświadczenie wspólnego działania

Praktycznych inspiracji dostarczyła również wizyta w Bielskim Stowarzyszeniu Artystycznym „Teatr Grodzki”. Dzięki Aleksandrze Małeckiej i Natalii Smyk przedstawiciele GOKSiR poznali jego działalność, a także mieli możliwość wcielenia się w role aktorów w spektaklu lalkowym.

Bezpośredni udział pozwolił poznać tę formę pracy z perspektywy uczestnika. Doświadczenie wspólnego tworzenia i współdziałania na scenie stało się inspiracją do rozwijania jednego z pomysłów na działania w Przecławiu.

Inspiracje dla Gminy Kołbaskowo

Prezentacje projektów, rozmowy przy posterach i spotkania z przedstawicielami instytucji z całej Polski pokazywały różne sposoby angażowania mieszkańców. Pozwalały również porównać doświadczenia, przyjrzeć się stosowanym metodom i zastanowić, które z nich można dostosować do lokalnych warunków.

Dla GOKSiR udział w Giełdzie to kolejne źródło wiedzy potrzebnej do rozwijania oferty dla mieszkańców gminy Kołbaskowo. Nowe kontakty i poznane rozwiązania będą punktem odniesienia przy przygotowywaniu działań łączących kulturę, edukację, technologię i aktywność społeczną.

Dziękujemy zespołowi Narodowego Centrum Kultury, partnerom z Bielska-Białej oraz wszystkim osobom, z którymi mieliśmy okazję rozmawiać, za otwartość, inspiracje i dzielenie się doświadczeniem codziennej pracy.